9 nhân tố để nhớ về nhiệm kỳ tổng thống của Obama

Vực dậy nền kinh tế, xích lại gần Iran và Cuba, tàn phá bin Laden... là những thành quả của TT Obama trong 8 năm sau thông điệp khi nhậm chức hứa hẹn về sự hy vọng và thay đổi.

Video Clip tri ân Tổng thống Mỹ Barack Obama của Nhà Trắng Đa dạng người nổi tiếng, trong đó có rapper Suboi của Việt Nam, chia sẻ về khẩu hiệu "Yes, we can" gắn liền với Tổng thống Obama trong suốt 8 năm qua.

Bằng thông điệp truyền cảm hứng về sự kì vọng và thay đổi, ông Obama đã tiến công bại nhiều tình địch dày dạn và nổi tiếng như cựu đệ nhất cu li nhân Hillary Clinton, Thượng nghị viên John McCain để biến thành tổng thống thứ 44 của nước Mỹ. Sau 8 năm ở Nhà Trắng, ông liên tiếp đạt được tỷ lệ tín nhiệm cao trong đại chúng và ban hành phổ quát chính sách mang dấu ấn riêng.

Làm cho nên lịch sử

Ví như các nhà sử học chỉ được ghi một vấn đề về Barack Hussein Obama, họ sẽ phải chú ý thế hệ sau rằng: 143 năm sau khi cơ chế nô lệ được bãi bỏ ở Mỹ, một nghị sĩ trẻ trong khoảng bang Illinois đã trở thành tổng thống da đen đầu tiên của Thích hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Vào thời gian nhậm chức năm 2009, ông Obama mới 47 tuổi.

Năm 2008, thông điệp kì vọng của nghị sĩ Obama trẻ tuổi giúp ông biến thành tổng thống Mỹ. Ảnh: AP.

Trong nhiệm kỳ của bản thân, ông Obama thỉnh thoảng phải cố gắng đưa ý tứ trên vào việc quản lý. Nhưng những xung bỗng sắc tộc bùng nổ sau các vụ cảnh sát bắn những người da đen không vũ trang và thuyết thủ đoạn về nơi sinh của Obama vẫn còn dai dẳng.

Tuy nhiên, việc ông Obama trúng cử và biến thành tổng thống phản chiếu những sự thay đổi phi thường trong phố hội Mỹ.

Quá lớn để sụp đổ

Nhiệm kỳ trước tiên của ông Obama bị phủ bóng bởi sự rơi tự do của nền kinh tế. Khủng hoảng nhà đất cùng sự suy yếu của hoạt động mua bán tài chính khiến phố Wall và những nhà đầu tư lểu đểu, “di căn” thành một khủng hoảng kinh tế lớn thế giới.

Tổng thống George W. Bush và Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã có những biện pháp để kiềm giễu cợt bước đầu. Đến nhiệm kỳ của chính mình, ông Obama vượt qua được những quan niệm phản đối với gói kích thích tài chính lớn, mở rộng chi tiêu chính phủ đến 831 tỷ USD, có những biện pháp giúp cải thiện nền kinh tế.

Khi ông chấm dứt nhiệm kỳ, những “dư chấn” chính trị và xã hội của cuộc khủng hoảng vừa qua vẫn còn có thể cảm chiếm được. Đương nhiên, nền kinh tế Mỹ chứng kiến việc chăm chút liên tiếp được sản xuất trong 75 tháng liên tục.

'Công lý đã được thực thi'

“Đêm nay, tôi có thể thông báo với người dân Mỹ và quả đât rằng Mỹ vừa thi hành chiến dịch tiêu diệt Osama bin Laden”, Tổng thống Obama nói đêm 2/5/2011.

Phát biểu này đánh trúng tâm lý thuyệt vọng và sự giận dữ store triệu người dân Mỹ suốt một thời gian dài, khi nước nhà hùng mạnh nhất thế giới chẳng thể tầm nã cứu nghĩa vụ với kẻ gây ra vụ khủng bố 11/9.

Tổng thống Obama theo dõi chiến dịch tàn phá bin Laden năm 2011. Ảnh: White House.

Chiến dịch khác biệt và giả mạo hiểm này cũng đề đạt cách thức chống khủng bố gây tranh cãi của ông Obama là sử dụng các vũ khí chống chọi không người lái và phong bế. Khi ông Obama rời Nhà Trắng, al-Qaeda và các chân rết của màng lưới khủng bố này vẫn còn nhưng sự chỉ huy của chúng ở Afghanistan và Pakistan đã suy giảm đáng kể.

Tranh chấp lưỡng đảng

“Một trong số ít những điều khiến tôi tiếc nuối nuối trong nhiệm kỳ tổng thống là sự hiềm khích và hồ nghi giữa các đảng phái ngày một tệ hơn”, ông Obama phát biểu trong Thông điệp Liên bang sau cùng.

Kể từ khi Obama trúng cử, phe Cộng hoà tại Quốc hội đã thề chống đối ông đến tận cùng. Những nỗ lực nhằm đóng cửa khám đường Guantanamo hoặc ban hành các lệ luật kiểm soát súng, dù được dư luận tán thành lớn sau hàng loạt vụ xả súng gây chấn động, cũng trở thành con bài trong những chiến đấu đảng phái.

Thoả thuận cột mốc

Hơn 2 thập kỷ qua, Mỹ liên tục áp đặt cấm vận hoặc bắt đầu những hoạt động ngầm nhằm cản trở Iran tiến tới chế tác vũ trang hạt nhân. Chính quyền Obama đi theo hướng khác: xúc tiến những cuộc trao đổi (ý kiến) bí mật với nước nhà Hồi giáo này.

Canh bạc của ông Obama sau cùng đã hiệu quả khi cho ra một thoả thuận khiến chậm rãi tiến trình phát triển vũ khí của Iran, đổi lại là việc giảm đáng kể cấm vận cho nước này.

Thoả thuận trên khiến quan hệ của Mỹ với những bạn hữu chủ yếu như Israel và Saudi Arabia trở thành bít tất tay. Tuy nhiên, nó chặn đứng một cuộc chạy đua hạt nhân ở Trung Đông và thoa dịu những bít tất tay giữa Iran - Mỹ sục sôi từ sau cuộc Cách mệnh Hồi giáo 1979.

Chế độ ở Syria

Syria là cuộc khủng hoảng quốc tế lớn thử thách chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama cũng như những tiêu chuẩn để tiến hành can thiệp quân sự.

Ngay cả khi Tổng thống Bashar al-Assad bị buộc tội là dùng vũ khí hoá học khiến hàng nghìn thứ dân thiệt mạng, qua đó chống đối “lằn nhóc đỏ” do Obama vạch ra, Nhà Trắng vẫn khước từ lời đề nghị trợ giúp.

Khủng hoảng Syria vẫn sẽ còn tiếp tục trong những năm tới. Những nhà chỉ trích sẽ tiếp diễn tranh biện về sự có lí trong chế độ của Obama. 

Những nghi vấn được đặt ra như nó làm cho tác động đến uy tín của Mỹ đến đâu? Hàng ngũ Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) trục lợi từ nhân tố này để phát hành như thế nào? Và những vấn đề phát sinh khác như dòng người ghen tuông nạn tạo ra những bất ổn ở châu Âu còn Nga và Iran thì được thời điểm biểu hiện sự tác động trong khu vực.

Cái bắt tay làm cho tan băng quan hệ Mỹ - Cuba sau nửa thế kỷ. Ảnh: AP.

Nỗ lực chống biến đổi khí hậu

8 năm ở Nhà Trắng ở Obama phát triển “thuỷ triều” về các đạo luật kiểm soát an ninh không gian, bảo vệ hệ sinh thái, cắt giảm khí thải carbon và xúc tiến năng lượng tái hiện.

Nhằm cổ vũ cho thuyết không gian trong đời sống chính trị Mỹ, ông Obama đã leo núi băng ở Alaska, đến thăm đảo Midway - một trong những lãnh thổ hẻo lánh nhất của Mỹ - sau khi ký lệnh xây đắp khu dự trữ sinh quyền lớn nhất nhân loại, thúc đẩy duyệt Thoả thuận Paris về chống chuyển đổi khí hậu.

Nhưng những máu nóng về môi trường của ông Obama dự kiến có thể bị đảo ngược đáng kể trong nhiệm kỳ của người kế nhiệm.

Chương trình chăm sóc sức khoẻ toàn dân

Phe Dân chủ đã từng thử trong phổ biến thập kỷ về xây đắp chương trình y tế phổ thông cho tổng thể người Mỹ nhưng thất bại. Ông Obama tuy chưa thể gọi là thành công nhưng đã mở rộng số lượng người được có bảo hiểm lên tới hàng chục triệu.

Đảng Cộng hoà phản đối kịch liệt Obamacare nhưng chẳng thể ngăn cản nó được chuẩn y. Khi Trump trở thành tổng thống, phe Cộng hoà đã có cơ hội huỷ bỏ chương trình này.

Gặp mặt những người láng giềng

Chuyến công du của ông Obama đến Cuba có thể được so sánh như chuyến đi của Tổng thống Richard Nixon tới Trung Quốc. Dĩ nhiên, đây thực sự là một cột mốc trong nỗ lực to lớn hơn nhằm cải thiện quan hệ giữa Mỹ với khu vực Mỹ Latin, qua đó vứt bỏ những thời cơ có thể nảy sinh thành chủ nghĩa chống Mỹ.

Trong khoảng 100 ngày sau khi nhậm chức, ông Obama đã khẳng định với các lãnh đạo Mỹ Latinh rằng nước Mỹ đang đổi mới. Ông đã bắt tay với tổng thống Venezuela khi đó là ông Hugo Chavez, chạm chán Tổng thống Nicaragua Daniel Ortega, viếng linh mục người El Salvador từng bị quân nhân Mỹ bắn hạ...

Bà Obama nghẹn lời khi phát biểu lần cuối Bà Michelle Obama xúc động nói "biến thành đệ nhất cu li nhân" Mỹ là vinh diệu lớn nhất thế cuộc và chắc chắn sẽ luôn "đồng hành" cùng thế hệ trẻ, cổ hủ vũ họ tiến về phía trước.

Phút đời thường của Obama trong 365 ngày cuối tại Nhà Trắng Qua ống kính của Pete Souza, TT Obama không chỉ một trong những vị nguyên thủ nước nhà quyền lực nhất quả đât mà còn là người đại trượng phu hết sức gần cận và hài hước của đời thường.

9 thắng lợi nổi bật của Obama Tổng thống Obama Barack Obama Obamacare

Có thể bạn quan tâm: maybomtuoitieu