Bay lòng vòng trái đất với tốc độ chóng mặt, những mảnh rác vũ trụ là mối doạ dọa lớn ngoài môi trường. Mọi va chạm với mảnh vụn nhỏ tuổi đều gây hậu quả lớn.
Theo ước lượng của Tổ chức Vũ trụ châu Âu, khoảng 170 triệu mảnh rác ngoài hành tinh đang bay loanh quanh Trái Đất.
Với kích cỡ to như một chiếc xe vận tải hoặc bé nhỏ như đồng xu, rác vũ trụ là mối nạt dọa với ngành nghề công nghiệp ngoài hành tinh thế giới. Chúng bay trong quỹ đạo với tốc độ 8 km/giây, với tốc độ cao gấp 10 lần tốc độ của đạn, theo CNN. Với tốc độ trên, một mảnh vụn bé chỉ 1 cm khi va chạm sẽ có sức nổ ngang một quả lựu đạn.
Rác ngoài hành tinh có thể là những vệ tinh đã xong hoạt động hay các mảnh vụn của các tên lửa.
Khi một vệ tinh bay chậm rì rì lại, nó sẽ giảm dần độ cao, gặp gỡ phổ thông ma sát hơn với bầu khí quyển cho tới khi cháy và bốc hơi. Đương nhiên, phổ biến vệ tinh hay vật thể tiếp diễn ở lại quỹ đạo, biến thành rác ngoài hành tinh.
Một nguyên nhân khác gây ra rác ngoài trái đất chính là các vụ va chạm.
Năm 2007, hàng triệu mảnh vụn được sản xuất trên quỹ đạo lòng vòng Trái Đất khi TQuốc phóng hoả tiễn để tiêu diệt một vệ tinh của bản thân, theo Guardian.
Nhì năm sau, một vệ tinh viễn thông quân sự Nga đã xong hoạt động đâm tham gia một vệ tinh của Mỹ với tốc độ 42.000 km/giờ. chậm triển khai là lần đầu tiên một vệ tinh đang hoạt động va chạm với một vệ tinh khác, làm cho các mảnh vụn văng ra với tốc độ lớn.
Một số sẽ cháy khi tham gia bầu khí quyển, nhưng tất cả được cho là sẽ tiếp diễn bay quanh co Trái Đất trong hàng thập kỷ.
 |
| Hình vẽ minh họa mật độ rác ngoài trái đất đang bay vòng vo quả đât. Ảnh: Tập đoàn Dải ngân hà châu Âu. |
Hiểm họa trong khoảng rác vũ trụ
Số lượng khổng lồ rác thiên hà này ăn hiếp dọa Trạm Ngoài trái đất Toàn cầu (ISS), viễn kính Hubble và hàng trăm vệ tinh trị giá hàng tỷ USD đang phục vụ viễn thông, an toàn, dự báo thời tiết, và định vị.
Nữ phi hành gia thứ nhị trong lịch sử Nhật Bản, Naoko Yamazaki, trực tiếp chứng kiến hiểm họa trong khoảng rác dải ngân hà khi cô bay đến IS) năm 2010.
"Trong công đoạn bay chúng tôi thấy một vết xước gầy ở cửa sổ của con tàu", cô nói với CNN. "Chúng tôi tự sướng để mặt đất rà soát xem chuyến bay về thế giới có an toàn không".
Vết xước nhỏ tuổi hơn 1 inch (2.45 cm) không nguy hại. Nếu như tàu của cô va tham gia một miếng rác ngoài trái đất lớn hơn, đó sẽ là một thảm họa.
Theo Guardian, ISS mỗi năm phải chuyển dịch để hạn chế những cú va chạm với rác ngoài hành tinh có kĩ năng phá hủy trạm. Tất nhiên, theo CNN, ISS chỉ giảm thiểu được các vật thể có thể giám sát được từ Trái Đất.
Không quân Mỹ giám sát 23.000 vật thể quay vòng nói quanh nói quẩn Trái Đất có kích cỡ bằng hoặc hơn một quả bóng quần vợt. Nhưng các chuyên gia ngoài hành tinh nói còn hàng triệu các mảnh vụn nhỏ bé không thể giám sát, theo Wall Street Journal.
Năm rồi, một mảnh vụn chỉ nhỉnh hơn một hạt muối đâm thủng vệ tinh Sentinel 1-B của ESA, làm cho văng 5 mảnh vụn khác và suýt trúng một vệ tinh ở gần.
Tháng 6, một vật thể va vào vệ tinh viễn thông AMC9, làm cho cách biệt dấu hiệu viễn thông ở Mỹ và Mexico. Công ty vận hành vệ tinh này đang cố gắng đưa nó tham gia một quỹ đạo "táng", tức quỹ đạo dành riêng cho các vệ tinh không còn hoạt động.
Ví như không giữ vững, rác ngoài trái đất "có thể làm cho một số phần của quỹ đạo không thể dùng được trong tương lai, và nhân tố này sẽ tác động tới mọi mặt đời sống - máy tính bảng điện thoại, tivi, dự báo thời tiết", theo Holger Krag, người đảm trách Văn phòng Rác Vũ trụ của ESA.
"Quần chúng đang trông thấy đây là một vấn đề ngày càng nghiêm trọng, nhưng chẳng ai ân cần trong những năm đầu mày mò ngoài trái đất", Jason Held, chủ công ty Saber Astronautics ở Sydney đang phân tích giải pháp xử lí rác vũ trụ, nói với Guardian.
"Cũng giống như những năm đầu của lĩnh vực hàng không không cần kiểm soát không lưu. Phải vài vụ tai nạn, giữ vững không lưu mới được vận dụng", ông nói thêm.
Dải ngân hà tắc nghẽn
Yếu tố rác ngoài trái đất càng trở thành gấp rút hơn khi số lượng vệ tinh phóng lên gia tăng.
Trong năm nay, một tên lửa của Ấn Độ đã mang theo 104 vệ tinh nhỏ dại tham gia thiên hà. Bốn tuần 6, một tên lửa khác của Ấn Độ đưa lên quỹ đạo 30 vệ tinh khác nhỏ bé bằng cốc cà phê. Bốn tuần 7, một hoả tiễn Nga rải 72 vệ tinh khác bao quanh Trái Đất.
Việc phóng vệ tinh đang trở nên dễ dãi hơn, nhờ văn minh trong công nghệ chế tạo vệ tinh. Vệ tinh văn minh có kích cỡ trong khoảng máy giặt cho tới lòng bàn tay, so với các vệ tinh truyền thống thường cao hơn các xe buýt 2 tầng và nặng một vài tấn, theo WSJ.
Trong 5 năm đến, 11 tổ chức kinh doanh thiên hà đang lên chiến lược cho một mạng lưới hơn 18.000 vệ tinh, theo các tài liệu nộp lên cho chính phủ Mỹ.
 |
| Kích thước ốm gọn làm cho số lượng vệ tinh phóng tham gia quỹ đạo ngày càng tăng. Trong ảnh là vệ tinh Sprite ở Đại học Cornell, Mỹ. Ảnh: Wall Street Journal. |
Một kiểu vệ tinh được ưa chuộng là CubeSat. Như tên gọi của nó, CubeSat là có dạng khối với mỗi cạnh dài 10 cm. Mỗi CubeSat có kiến tạo chuẩn, và nhờ vậy có giá tiền chỉ từ 40.000 đô la Mỹ, so với mức trung bình 97 triệu USD của một vệ tinh lớn có kiến tạo theo đòi hỏi riêng.
Không chỉ vậy, mỗi khối CubeSat được kiến tạo cho một công dụng riêng như tích lũy dữ liệu thời tiết, giữ vững không lưu, giám sát một nhà máy hay tiến hành thí điểm trọng lực thấp. Bởi vậy, CubeSat có thể được ghép như một khối lego hoặc bay riêng rẽ thành một màng lưới phối phù hợp với nhau.
Tuy có những điểm ưu việt, CubeSat cũng góp phần tạo thêm rác ngoài trái đất do thường gặp gỡ sự cố. Theo một dò hỏi của Đại học Saint Louis, một phần ba "chết" ngay khi tham gia quỹ đạo.
Những xe rác trong môi trường
Công ti Saber Astronautics của ông Held đang sản xuất một trang bị giúp dọn rác ngoài hành tinh. Mang tên DragEN, vũ trang giống một chiếc yo-yo này có khối lượng dưới 100 gram và có thể gắn vào các vệ tinh. Khi được kích hoạt, nó sẽ tạo dựng ra hàng trăm mét dây dẫn điện. Tương tác với trong khoảng trường Trái Đất sẽ tạo ra lực kéo vệ tinh xuống bầu khí quyển và làm nó bốc cháy.
Trang bị này đang được thể nghiệm trên một vệ tinh được phóng lên bởi tổ chức hàng không Ấn Độ trong năm nay. "Chúng tôi muốn khám phá DragEN tạo dựng ra thế nào và mất bao lâu để kéo vệ tinh xuống", ông Held nói.
Trong khi đó, công ty kĩ nghệ vũ trụ Electro Optic Systems của Australia đang tìm hiểu một loại tia laser có công suất lớn, độ chính xác cao, và có kỹ năng đẩy rác ngoài hành tinh để giảm thiểu va chạm.
Tất nhiên, giám đốc điều hành Craig Smith công nhận "Ý tưởng này có đa dạng thử thách. Sự nhiễu loàn của khí quyển làm tia laser bị phân tán thay vì tập trung vào mục tiêu".
Công ty Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) sẽ phóng một trang bị cảm ứng để tích lũy thêm dữ liệu về rác dải ngân hà, còn ESA sẽ thử một vệ tinh có khả năng bắt các vệ tinh không còn hoạt động. Dự định được phóng lên tham gia năm 2024, ESA sẽ sử dụng lưới để gom rác thiên hà.
 |
| Cơ quan Ngoài hành tinh Châu Âu đang nghiên cứu sử dụng lưới để thu nhặt một phần trong tổng số 7.000 tấn rác ngoài hành tinh bay quành nhân loại. Ảnh: Cơ quan Ngoài hành tinh Châu Âu. |
Cuối bốn tuần 6, một công ti mang tên D-Orbit đã thí nghiệm version CubeSat thân thương hơn với không gian, thông qua một công trình đầu tư số đông. Sử dụng động cơ đặc biệt, vệ tinh CubeSat này có thể tự đẩy mình xuống bầu khí quyển và bốc cháy. Ví như thành công, D-Orbit sẽ bán công nghiệp này cho các vệ tinh.
Một công nghệ khác sử dụng cánh buồm để ép vệ tinh bay chậm lại, xuống thấp hơn trong bầu khí quyển và bốc cháy.
'Lời chia tay' rực lửa của tàu ngoài trái đất Cassini ở Sao Thổ Sao 20 năm kể trong khoảng ngày rời Trái Đất để chấp hành sứ mạng khám phá Sao Thổ, tàu ngoài trái đất Cassini của NASA đã chính thức "nói lời chia tay" bằng bí quyết bốc cháy.
Trạm dải ngân hà của TQuốc sắp lao xuống Trái ĐấtCác nhà khoa học cho nhân thức những mảnh đổ vỡ trong khoảng trạm ngoài trái đất Thiên Cung 1 của Trung Quốc có thể sẽ rơi xuống Trái Đất trong một vài 04 tuần tới. |
ngoài trái đất rác NASA vệ tinh mảnh vụn thế giới vũ trụ rác NASA ESA vệ tinh mảnh vụn nhân loại
Có thể bạn quan tâm: máy bơm tưới tiêu
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét