Cấm dạy thêm: Thầy giáo hãy chống chọi, đừng thở than

Theo cô Nguyễn Thị Lâm, giáo viên hãy chống chọi để khắc phục từ gốc rễ là tăng lương, giảm chương trình học, thay đổi phương pháp rà soát, đừng than là không đủ sống nữa.

Chia sớt với Zing.Việt Nam, cô Nguyễn Thị Lâm - Thầy giáo trường THPT chuyên È cổ Đại Nghĩa, TP HCM có tầm nhìn bao quát về nhân tố dạy, học thêm:

Về chuyện cấm dạy thêm, học thêm, tôi vốn định không nói gì, vì vốn dĩ nó cũng chẳng ảnh hưởng đến tôi. Nhưng gần đây nghe và thấy nhiều quan điểm có vẻ “đao to búa lớn” hay kiểu như “đứng bên bờ của đói nghèo để công bố”, hay thậm chí “thấy nhục với nghề”, tôi thấy không ưng ý.

Tôi chỉ muốn san sẻ mang thuộc tính đơn giản hóa yếu tố dạy, học thêm mà thôi.

Ảnh minh họa: Q.N.

Nghĩ gì về học thêm?

Đầu tiên, hồi còn là học sinh, tôi thấy ghét việc học thêm. Học thêm toàn bộ biến thành nỗi ám ảnh. Cứ tham gia học một thời gian, nghe bạn bè rủ nhau đi học thêm là tôi lo sốt vó.

Suốt 12 năm, tôi chưa từng đi học thêm, chỉ trừ một lần thầy thành lập lớp luyện đề thi đại học môn Vật lý, tập phù hợp đầy đủ sinh viên giỏi của trường. Tôi ham hố đi theo, nhưng được một vài bữa trông thấy đó không phải mê mẩn của mình, nên bỏ.

Còn đa phần các bạn đi học thêm hồi đó đều học chính giáo viên đang đứng lớp bản thân mình nên luôn biết trước dạng đề kiểm tra (đôi khi chỉ thay số tham gia là xong xuôi), được thầy cô nhớ tên, nhớ mặt, được mến yêu hơn trên lớp, được ưu ái hơn trong điểm số hay cơ hội gỡ gạc.

Chuyện ấy gây ác cảm với tôi và với những bạn không đi học thêm. Tôi thấy rõ ràng sự thiên bẩm và nhìn giáo viên ấy với đôi mắt không mấy cảm tình.

Những bạn học khá đành phải vác cặp đi học thêm để không thua mấy bạn trung bình nhờ đi học thêm mà thành khá. Còn lại một số đứa như tôi (do nhà có năng lực tài chính thấp không có tiền đi học thêm, hoặc phải bỏ ra thời gian đó đi phụ ba mẹ ngoài rẫy, hoặc bỏ ra riêng cho ham mê của bản thân mình như đọc sách hay viết lách... và cảm thấy việc học trên trường và tự học là đủ) không đi học thêm.

Chúng tôi đã phải liên hiệp lại, làm thân với một số bạn đi học thêm để hỏi dạng đề, nhân thức những bài mở mang cam kết sẽ có trong giờ rà soát, rồi hợp sức tự giải để đối phó.

Nhờ vậy, chúng tôi vượt lên những ngày 04 tuần ấy, và biết phương pháp tự học. Ngay kỳ thi đại học tôi cũng tự ôn chứ không chứng nhận một khóa ôn nào. Tôi vẫn  thừa 1 điểm để đậu (cũng có thể do tôi thi khối C nên không cần ôn chăng?).

Sau này, tôi hiểu hơn về chuyện học thêm. Tôi ủng hộ học thêm, nếu được đưa về đúng bản chất của nó.

Bản chất của học thêm là gì?

Theo tôi, thực chất của học thêm, là mấy dạng sau:

Học thêm để cho sinh viên quá yếu lấy lại tri thức cơ bản, để có thể ra trường, rồi học nghề và tậu công tác phù hợp năng lực. Tại sao cứ đòi chuyên nghiệp, đòi vào đại học rồi không tậu được việc làm, trong khi những nghề nghiệp phổ biến, cần cho phố hội và có thể kiếm được bộn tiền như cắt tóc, điểm trang, may đồ, nấu bếp, kết hoa lá, hàn xì, sửa xe... lại đang thiếu người?

Bao phủ giờ phố hội đổi mới ý kiến, suy nghĩ như Nguyễn Tuân, nghề nào cũng có cái đẹp, người nào yêu nghề và tận tình vì nghề cũng sẽ là nghệ sĩ tài ba trong nghề của bản thân?

Học thêm là để bổ dưỡng sinh viên chuyên nghiệp, để quý khách thỏa được ham mê và có đủ năng lực để theo đuổi mê say ấy. Học sinh hiện thời thường ít mê mẩn, hoặc ít khi chịu theo đuổi ham mê đến cùng. chậm triển khai là thiệt thòi cho chúng ta. Ngẫu nhiên có đam mê, chúng ta sẽ sống thông thường lắm, hời hợt lắm và dễ thỏa mãn lắm.

Và hiện giờ, cần hơn cả là học thêm nhiều kĩ năng mềm để biến thành người mạnh mẽ và tử tế, để có thể sống sót trong những vấn đề kiện gian truân, để nhân thức thích nghi với hoàn cảnh sống, để hợp tác tốt với công chúng, để biết chiến đấu và kiểm soát an ninh cho cái đúng... Trái đất đổi mới rồi, cần biết cái gì là cần thiết để hòa nhập và theo kịp trái đất.     

Nền giáo dục của bản thân đã quá chú ý sự toàn diện, quá đề cao chuyện danh hiệu sinh viên giỏi này nọ, để rồi cứ chạy theo học thêm để đạt chiến thắng nhiều năm kinh nghiệm trọn vẹn, mà không hiểu rằng, sắm cho bản thân một ham mê, phát triển năng lực riêng của bản thân và nhân thức sống tự lập và tử tế trong cuộc đời này mới là yếu tố quan trọng nhất.

Nghĩ về chuyện cấm dạy thêm, học thêm

Dễ chơi thế này, hãy giải đáp cho câu hỏi, việc học thêm và dạy thêm, cái nào có trước?

Nếu như chuyện học thêm có trước, là do ý định của phụ huynh, học sinh với những lý do nào đó mà sắm tới thầy giáo, thì hãy để phụ huynh, sinh viên lên tiếng. Đó là quyền lợi của họ, là nhu cầu của họ. Lệnh cấm khiến cho ảnh hưởng yêu cầu chính đại quang minh của họ, thì họ là người lên tiếng mới đúng chứ?

Tại sao giáo viên lại thông báo, mà lên tiếng gay gắt khiến chi, khóc lóc làm cho chi, bi tráng làm chi để cho có phổ thông người gọi chúng ta là “biến học trò chiến thắng cụ kiếm tiền”, nhìn chúng ta với ánh mắt không cảm tình vì “chúng ta đang thông báo vì nồi cơm chén gạo”?

Nếu chuyện dạy thêm có trước, thì do đâu? Do đồng lương không đủ sống? Do chương trình quá nặng mà thời điểm trong trường không đủ? Do thi cử nặng nài nỉ và thầy giáo lo cho sinh viên không đủ sức chứng nhận?

Ví như vậy, thì phải giải quyết từ cội rễ, tức thị chống chọi để tăng lương, giảm vận tải chương trình, đổi mới cách rà soát bình chọn. Tương tự, giáo viên vừa có đời sống ổn định, vừa lặng tâm với nghề, vừa có thời điểm mở rộng hiểu nhân thức và nâng cao thâm nghề, đưa tâm huyết vào từng bài giảng trên lớp, khiến sao biến giờ học thành những giờ ham mê dạy và học của thầy và trò chứ không hề là để ứng phó. Giả dụ vậy thì đừng than là nhục, là chết đói, là triệt tuyến phố sống, là vân vân đủ kiểu xúc cảm bi lụy nữa.

Tôi, một giáo viên dạy Văn, chưa từng thấy nhục vì nghề, chưa từng nản vì nghề. Tôi nhìn dễ chơi nhân tố thôi. Đồng lương trả cho tôi vẫn là nguồn thu nhập chính (phải chăng phổ quát người đã xem doanh thu trong khoảng việc dạy thêm là chính nên lệnh cấm làm cho họ bức xúc đến vậy? Phải chăng vậy mà họ chẳng chú ý đi chuyện lương thấp, và khi lệnh cấm xảy ra thì họ cũng bỏ quên chuyện tranh đấu cho đồng lương nào?).

Và tôi luôn so sánh bản thân với các thầy cô dạy các môn bị xem là môn phụ, không bao giờ có học sinh như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục Công dân, Thể dục, Mỹ thuật... Họ vẫn luôn yêu nghề, vẫn miệt mài với những bài giảng đó thôi.

Vậy, nếu cần báo cáo, tôi sẽ lên tiếng cho những nhân tố phổ biến nhất, là đồng lương, là chương trình học, là phương pháp ra đề và kiểm tra, bí quyết thi cử...

Còn chuyện dạy thêm, học thêm, tôi để cho học sinh và phụ huynh báo cáo. Họ cần, chúng ta dạy. Họ không cần, chúng ta vẫn yêu nghề và vẫn sẽ ham mê với những bài giảng trên lớp.

* Bài viết bộc lộ ý kiến của tác giả.

Đuổi việc nếu như dạy thêm: Giáo viên bị đánh đồng như tù hãm Theo thầy Đức Trung, cấm hầu hết giáo viên là đánh đồng giữa sai lạc và lẽ phải, người công lao và tù đọng. Song giáo viên Quốc Anh lại ủng hộ việc TP HCM sử dụng biện pháp mạnh.

Tham khảo thêm: maybomdandung