Nhân loại è trụi dưới những ngọn đèn không hắt bóng

"Đèn không hắt bóng" của Junichi Watanabe là một câu chuyện khổ cực về thế cục của những loài người sống giữa đô thị với đủ đầy cung bậc cảm xúc.

Đèn không hắt bóng là công trình lấy bối cảnh bệnh viện, quay quanh đời sống của những chưng sĩ và bệnh nhân, nhưng vượt qua trên bối cảnh ấy tác giả đã xoáy sâu vào ngách ngỏng tâm hồn của mỗi người, để rồi trong khoảng đó khơi lên những nỗi lòng bí mật.

Ở đó có một bác bỏ sĩ Naoê bơ vơ cùng tận, là Noriko lặng câm trong cõi tình, là Kobasi tràn trề hoàn hảo nhưng cực kì khờ khạo với thế cuộc, là Yutaro thực dụng chủ nghĩa, là lão Isikura dù sắp chết vẫn giữ một niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống... Họ hiện diện như những mảnh ghép không tương hợp của đời sống, mà ở đó, họ yêu cầu trải qua những hành trình tìm kiếm và đối diện với bản thân của bản thân, chuẩn y những hình ảnh tranh tối tranh sáng của tha nhân xung quanh.

Naoê là một bác sĩ tài ba, nhưng luôn giữ một thái độ lạnh lùng trước những đau khổ, mất mát. Việc chứng kiến những cái chết của bệnh nhân không còn khiến cho ông hoang mang và lo ngại như những bác sĩ mới vào nghề. Ông è cổ trụi đối diện với nó, như đứng dưới những ngọn đèn không hắt bóng trong phòng mổ.

Không phải chỉ trải nghiệm nghề nghiệp đã đem đến cho ông sự ghẻ lạnh ấy, mà chính căn bệnh ung thư xương ông phải đối diện hàng ngày, chịu đựng nỗi đau buồn từng khoảnh khắc trong thế cuộc đã khiến cho ông trở nên cộc cằn, phi lý, bất cần và chìm sâu trong quả đât trơ trọi của chính bản thân mình, trần trụi với tâm hồn bản thân. Ông xả thân những cuộc tình yêu chớp nhoáng với bất cứ người con gái nào ông gặp, để lại sau đó là những hờn trách, coi thường, nhưng Naoê hoàn toàn vô tri với mọi yếu tố đàm tiếu, dị nghị, ghen tuông ghét giữa tha nhân.

Cái chết của Naoê ở vùng biển sâu giá lạnh đến mức thể xác chẳng thể nổi lên chính là cực điểm của cảm thức “đẹp và bi hùng” trong văn học Nhật. Nó là cái hoẵm sâu của cô độc, và cũng là sự bí mật đẹp đẽ tận cùng của cái chết. Thể xác ấy, vùi sâu trong tự nhiên, tĩnh im ngàn năm giữa tự nhiên, là sự đi về nguồn gốc đẹp đẽ của mỗi con người trong đời sống này. Cái chết của Naoê cũng được xem là sự đánh tháo, bởi từ giây khắc ấy, nỗi đau về thể xác và sự cô đơn khốn cùng của tâm hồn không còn hành hạ ông được nữa. Còn lại chỉ là một nỗi nữ tính vô thường.

Công trình Đèn không hắt bóng của Junichi Watanabe.

Naoê đã sẵn sàng cho cái chết của bản thân mình một cách thức hoàn toản, với lá thư ly biệt, là lần đầu tiên và cũng là lời sau cùng ông để lại cho Noriko, người thanh nữ luôn lặng lẽ, tình nghĩa ở kế bên ông. Dù cuối cùng, người đọc hay chính Noriko cũng chẳng thể biết được Naoê có đích thực yêu Noriko không, nhưng chí ít, ta có quyền tin vào niềm trân trọng mà Naoê bỏ ra cho Noriko. Bức thư là vấn đề sau cuối nhưng cũng là tiếng vọng tâm tư khẩn thiết mong mỏi nhất mà Naoê để lại cho Noriko.

Trong lá thư Naoê đã viết về “một đứa con”, về nỗi khao khát được để lại yếu tố gì đó của bản thân mình cho đời sống này. Và Noriko chính là người lưu giữ giùm ông mầm giống ấy. Thế cuộc một nhân loại chỉ hạn độ ấy thôi, ngắn ngủi khép lại trong một vòng lãng quên vô cùng, nhưng vẫn cứ khẩn thiết, người ở lại, giá như đừng quên. Đó âu cũng là một nét thập thò hi vọng giữa những đau khổ của cuộc đời ông.

Junichi Watanabe từng là một bác sĩ trước khi trở thành nhà văn, nên Đèn không hắt bóng đã tái tạo chiến thắng không khí bệnh viện, với những cụ thể sinh động về mối quan hệ giữa chưng sĩ và bệnh nhân. Tuy vậy, trong công trình chẳng hề có những trị giá y đức hão huyền, không có những hành động cao thượng, cũ rích tích. Ở đó chỉ có một sự thật è trụi, như cơ thể con người dưới ngọn đèn không hắt bóng của phòng mổ. Khung cảnh ấy của bệnh viện Oriental, người đọc có thể bắt gặp ở bất kỳ một bệnh viện nào khác.

Công trình của Junichi luôn mang đậm không khí về sự cô quạnh và lòng phản kháng của nhân loại trong phố hội tiến bộ, với những tự vấn dai dẳng về sự sống sót, về đạo đức, lòng tốt... của loài người. Do đó, hero trong công trình của ông thường mang trong mình những phức cảm tâm lý nặng nề, đầy mâu thuẫn và trăn trở, trong đó nhân vật Naoê cũng là một nhân vật điển hình.

Bên cạnh Đèn không hắt bóng, Junichi Watanabe còn có vài công trình như Thiên đàng đã bị mất đi, Ánh sáng và chiếc bóng... đều được bạn đọc yêu thích. Ông nhận được giải thưởng Naoki năm 1970.

Đọc thêm: maybomtuoitieu