Kiếm bộn tiền từ nỗi thấp thỏm trí tuệ nhân tạo

Tài năng vật lý Stephen Hawking từng cảnh báo nhân loại có nguy cơ bị trí não nhân tạo hủy diệt. Các hãng công nghiệp thích cảnh xa đó bởi nỗi sợ sẽ mang đến cho họ cả đống tiền.

Dĩ nhiên, Stephen Hawking cũng có cái nhìn lạc quan về trí tuệ nhân tạo (AI). Ông nghĩ rằng nếu như khai thác tốt, AI sẽ là một trong những khai phá tốt nhất mà loài người có được.

Phổ biến người cũng tin rằng AI sẽ giúp thị trấn hội sản xuất rực rỡ hơn, nâng cao phục vụ chăm nom y tế, cải thiện năng suất lao động, song song giải phóng con người khỏi những công tác vất vả.

Tuy cảnh xa tiêu vong đó không thể xảy ra trong mai mốt nhưng đã có phổ thông tiếng nói sợ sệt về điều này, hay ít ra cũng cố thuyết phục nguy cơ đó là có thật.

Điển hình trong số này là nhà tỉ phú Elon Musk, sáng lập Tesla Motors và SpaceX. Ông này đã lập một công ti phi lợi nhuận với sự tham gia của đa dạng hãng công nghiệp lớn, trong đó có Amazon, nhằm chặn đứng nguy cơ tiêu vong tới từ trí tuệ nhân tạo.

Ngoài Elon Musk, các trường đại học lớn trong đó có Berkeley, Oxford và Cambridge cũng lập ra những viện tìm hiểu có chức năng tương tự. Nhiều anh hùng nổi tiếng như Bill Joy, Bill Gates và Ray Kurzweil cũng thông báo cảnh báo về nguy cơ trí não nhân tạo.

Phóng đại nguy cơ

Bao giờ cũng vậy, đã có diệt vong thì sẽ có cứu rỗi. Nguy cơ trí óc nhân tạo là có thật nhưng con người vốn lanh lợi và hơn hết chính họ tạo ra AI nên sẽ có cách thức giữ vững từ đầu.

Biến thử thách thành cơ hội để trong khoảng đó đưa ra các biện pháp thông minh. Đa số hãng công nghệ đang kiếm bộn tiền trong khoảng nỗi sợ này. Cũng khó có thể nói đó là tác phẩm của công nghệ viễn tưởng hay thuần tuý chỉ là phóng đại của giới kĩ nghệ.

Máy móc liệu có nổi dậy?

Chẳng hạn Ray Kurzweil, nhà sáng dè bỉu, phát minh và kỹ thuật gia nhiều người biết đến của Mỹ, tin rằng loài người sẽ bất tử nhờ các loại robot nhỏ tuổi có tài năng số hóa trí tuệ con người.

Còn Elon Musk thì nghĩ là con người sắp đạt đến "cảnh giới" giống như bộ phim viễn tưởng Ma Trận trong mai sau gần. Khi đó, thực tế có thể được lập trình được để lưu giữ trong đa dạng thế kỷ.

Một vài hãng công nghệ lớn luôn tự coi họ là "đấng cứu thế" với sức mạnh có thể phá hủy loài người hoặc làm con người bạt tử. Suy nghĩ này luôn thường trực trong trái đất công nghệ bởi nó nuôi dưỡng cái tôi và sự ngạo mạn tin rằng sức mạnh của họ lớn hơn bất kỳ sáng tạo của một tư nhân nào.

Với các nhà nghiên cứu về Ngày Phán xét như Elon Musk hay Ray Kurzweil, công nhận nguy cơ là có thật không chỉ là lời kêu gọi hành động mà còn lôi cuốn những khoản đầu tư mập mạp và cơ hội rộng tạo dựng khác.

Thế nhưng, liệu những cỗ máy thông minh có tiêu diệt, cứu rỗi hay dễ chơi là giúp chúng ta làm việc hiệu quả hơn? Để trả lời nghi vấn này, hãy xem những gì đang thực thụ xảy ra với trí não nhân tạo dưới đây.

Sự thực trần trụi

Các công nghệ cơ bản, giống những thứ mà trí óc nhân tạo DeepMind của Google sử dụng để tấn công bại vua cờ vây Lee Sedol trong trận chiến vừa qua, thực ra không mới. Chúng từng được sản xuất từ những năm 80 của thế kỷ trước.

Sở dĩ giờ đây kĩ nghệ này mạnh lên là nhờ có dữ liệu lớn và năng lực giải quyết điện toán cao hơn. Tuy nhiên, chế độ hoạt động của các chuỗi hệ thống này không đổi – chúng được phát hành cho mục đích một mực. Trong trò chơi, mục đích là thắng kẻ địch, chi tiết là bắt được tướng hoặc vua.

Robot làm cho thay công tác của nhân loại.

Đương nhiên, trong các trường phù hợp khác, rất khó khăn xác định được mục đích chính và đây chính là lúc trí tuệ nhân tạo có thể phát sinh yếu tố. Đương nhiên, mọi thứ đều có khởi thủy của nó. Trong trường hợp này, nguồn cội có thể do sơ hở của chuỗi hệ thống hơn là ý định ác nghiệp của trí tuệ nhân tạo.

Hãy thử hình dung trong chiến tranh lạnh, Mỹ đặt đa số sức mạnh hạt nhân của chính mình dưới sự điều hành của trí não nhân tạo để ứng phó với cuộc tấn công của phủ đầu của Liên Xô.

Do Liên Xô không có hoạt động đối kháng nào, theo thời gian các lò phản ứng hạt nhân của Mỹ tự tan chảy khiến hệ thống điện lưới bị mất trợ thời thời. Ngay ngay tức khắc, cảm biến của trí óc nhân tạo phát hiện sự thất thường và quyết định đáp lại bằng cách phát động chuỗi hệ thống đáp trả.

Tổng thống Mỹ ngay tức khắc ra lệnh cho chuỗi hệ thống vô hiệu hóa chế độ giận dữ như trí tuệ nhân tạo lại nhận dạng sai lời nói của tổng thống như bị bạn nào đó ép buộc. Hoả tiễn hạt nhân tức thời được phóng đi, và thế là thế giới bị diệt vong.  

Thực tiễn, trí óc nhân tạo chỉ tuân theo những chỉ thị được lập trình sẵn nên hoàn toàn có thể xảy ra lỗi. Yếu tố này hoàn có thể dẫn tới những sai lầm chết người mà nhân loại từng mắc phải trong chiến tranh lạnh.

Thực chất những sai lạc đó là do nhân loại chứ không hề máy móc. Tất nhiên, con người có thể thiết kế ra trí não nhân tạo để thịt chóc, nhưng là ám sát lẫn nhau, chứ không phải máy móc có tinh thần giết mổ người.

Có nhiều tiếng nói sợ hãi về nguy cơ trí não nhân tạo.

Các chính phủ phương tây, đứng đầu là Mỹ, từng thả virus máy tính Stunext để tiêu diệt cơ sở cơ sở hạt nhân của Iran. Trong mai sau, virus máy tính sẽ thông minh hơn và có tài năng phá hủy lớn hơn. Tuy nhiên, một lần nữa, chính con người sử dụng kĩ nghệ để sát hại lẫn nhau.

Cũng có những nguy cơ thực thụ trong khoảng trí tuệ nhân tạo nhưng chủ quản về mặt kinh tế hoặc phường hội. Trí não nhân tạo mưu trí hơn sẽ giúp tạo nên xã hội thịnh trị hơn nhưng cũng khiến không ít người mất việc làm cho.

Nguy cơ tiếp theo là nhân loại "hờ hững" với nhau rộng rãi hơn khi các loại robot chăm nom sức khỏe thay thế nhân loại khiến công tác này.

Vậy nên, thay vì lo lắng về tương lai con người, chúng ta nên tập trung tham gia các thách thức có thật như đổi mới khí hậu, vũ khí hủy diệt hàng loạt hơn là các con robot AI sát thủ.

Kiếm bộn tiền trong khoảng nỗi sợ trí tuệ nhân tạo trí não nhân tạo AI robot máy móc bại vong Stephen Hawking mai sau con người Elon Musk DeepMind

Có thể bạn quan tâm: máy bơm tưới tiêu