Lời hăm dọa 'tống giam Clinton' và 'nền cộng hòa chuối'

Khi Trump phát biểu chuyển di ở Tallahassee (bang Florida) đêm 25/10, đám đông ủng hộ bên dưới hô vang "Hãy tống giam bà ta", ý nói tới nữ ứng cử viên của Hillary Clinton đảng Dân chủ.

Đoạn ghi hình Donald Trump sắm sự ủng hộ ở bang tranh chấp Florida Trong trang phục vest và mũ lưỡi trai, Donald Trump kêu gọi đưa nước Mỹ to con trở lại trong tiếng hò reo của 2.000 người ủng hộ tại Tallahassee, thủ phủ bang tranh chấp Florida.

Nước Mỹ luôn kiêu hãnh về trị giá nền dân chủ của đất nước này, khi các đảng phái không phát động tiến công bạo lực lẫn nhau, giai đoạn chuyển giao quyền lực êm thấm sau mỗi mùa bầu cử, các kẻ địch chính trị không bắt nạt dọa bỏ tù nhau. Tuy nhiên, trị giá này có nguy cơ bị lung lay trong mùa bầu cử năm 2016 vì lời bắt nạt dọa tống giam bà Clinton của ông Donald Trump.

Khi người tìm việc đảng Cộng hòa phát biểu ở Tallahassee (bang Florida) ngày 25/10, ông tiếp diễn nhắc lại "những hành vi tội lỗi của Hillary Clinton" và thể hiện sự quan trọng "đây là thời cơ sau cuối của chúng ta". Đối với các người tìm việc, việc chiến thắng ở Florida rất cần thiết với cuộc đua vào Nhà Trắng. Kể trong khoảng năm 1924, không người tìm việc nào của đảng Cộng hòa chiến thắng mà để thua ở Florida. 

Cử tri của Donald Trump gần đây quyết liệt đòi bỏ tù bà Hillary Clinton. Ảnh: AJC.

Hãy tống giam Clinton

Thay vì hưởng ứng lời kêu gọi của Trump hoặc hô vang tuyên ngôn tranh cử của tỷ phú, đám đông ủng hộ ông biểu thị rõ sự căm thù đối với bà Clinton qua việc đồng thanh đòi bỏ tù nữ ứng cử viên. "Lock her up" (nhất thời dịch: Hãy tống giam bà ta) đa số trở thành một khẩu hiệu mới của những người ủng hộ người tìm việc của đảng Cộng hòa. Câu này vang lên tại đầy đủ những buổi đi lại tranh cử của vị tỷ phú suốt thời điểm qua.

Trong quá trình nước rút, không chỉ Trump mà phổ quát trình bày khác trong bộ máy tranh cử của ông cũng đẩy mạnh dồn vào một chỗ vào sai phạm của bà Clinton, thay vì những chế độ và phẩm chất của Trump. Nội dung tấn công quan trọng nhất chính là bê bối dùng email tư nhân của bà Clinton.

Tại một buổi chuyển động, Thống đốc bang New Jersey Chris Christie, từng là kẻ địch rồi chuyển thành bạn bè của Trump, đã đọc "một danh sách các tội ác độc của bà Clinton". Sau đó, ông Christie quay sang hỏi cử tri rằng cựu đệ nhất phu nhân có đáng bị luận tội hay không. Đám đông liên tiếp hô vang "Hãy tống giam bà ta".

Những video và hình ảnh về không khí các buổi di chuyển của Trump bộc lộ rõ sự thù ghét của người địa phương đối với bà Clinton. Họ mang biểu ngữ, mặc đồng phục tỏ ý mai mỉa. Khi được hỏi nhận định thế nào về ứng cử viên của đảng Dân chủ, nhiều phần các câu trả lời đều là "xấu xa", "kẻ nói láo", "nguy hiểm".

Đương nhiên, sự căm phẫn dâng lên mức găng mới kể trong khoảng sau vòng tranh cãi lần 2 giữa các người tìm việc. Khi đó, Trump thẳng cánh bắt nạt dọa bà Clinton trên sóng truyền hình trực tiếp, trước sự theo dõi store chục triệu người, rằng: "Nếu tôi trở thành tổng thống thì bà sẽ ngồi tù".

Trump công khai dọa bỏ tù bà Clinton trong buổi tranh luận lần 2, trước sự chứng kiến của hàng chục triệu độc giả. Đồ họa: Phượng Nguyễn.

Giá trị nền dân chủ bị nạt dọa

Đêm 21/10 ở Fletcher, bang North Carolina, khi những người ủng hộ Trump lao nhao hô "bỏ tù Clinton", tỷ phú 70 tuổi tư vấn một phương pháp hàm ý về việc truy cứu bổn phận của bà Clinton nếu như thắng cử. "Đừng phản đối, hãy bỏ thăm. Cả nhà hãy khiến như vậy đi. Chúng ta sẽ chiến thắng. Khi đó chúng ta có gần như giải pháp để lựa chọn".

Bình luận về giận dữ của những người ủng hộ Trump tại Tallahassee ngày 25/10, phóng viên James Fallows của tờ Atlantic nói: "Một bí quyết nghiêm túc thì chúng tôi chưa bao giờ chứng kiến hiện tượng như phát rồ đòi xử phạt và 'tống bà ấy tham gia tù' như thế này".

Tờ Los Angeles Times đánh giá kịch bạn dạng "Tổng thống Trump bỏ tù bà Hillary Clinton" sẽ dẫn tới "hủy diệt cả nền dân chủ Mỹ".

Các chính trị gia nhiều năm kinh nghiệm đương nhiên chẳng thể ưng ý những giọng điệu hung tợn như vậy trong cuộc bầu cử.

Thủ lĩnh phe Cộng hòa tại Thượng viện Mitch McConnel nói ông phản đối những khẩu hiệu đòi bỏ tù bà Clinton, cũng như bác bỏ kĩ năng này có thể xảy ra. Còn Thượng nghị viên Al Franken của bang Minnesota gọi khẩu hiệu mới của những người ủng hộ Trump biểu hiện "một nền cộng hòa củ chuối" (nguyên văn "very banana republic").

"Cộng hòa củ chuối" (banana republic) là khái niệm do nhà văn người Mỹ O. Henry đưa ra trong một cuốn sách xuất bạn dạng năm 1904, ám chỉ một giang sơn có cơ chế thống trị tham nhũng, độc tài và kinh tế dựa vào tham gia xuất khẩu một loại hàng hóa độc nhất vô nhị.

Norm Ornstein, nhà tìm hiểu tại Viện Công ty Mỹ (AEI) nói năm 2016 là lần bầu cử "xấu xa" nhất mà ông từng trải qua. "Dĩ nhiên các địch thủ sẽ nói rất khó chịu về nhau. Nhưng bạn chẳng thể ngờ được chủ đề chính trong một buổi vận động lại bộc lộ phổ biến sự chán ghét như vậy với địch thủ", ông nói.

Video Cục diện bang trận mạc cần thiết của Clinton - Trump Florida là bang trận mạc quan trọng đối với các ứng cử viên trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, vì nơi này có số lượng đại cử tri lớn so với các bang mâu thuẫn còn lại.

Bê bối bỏ phiếu năm 2000: Cuộc bầu cử bị ăn trộm Zing.Việt Nam gặp gỡ nhân viên đảm trách bầu cử từng chứng kiến vụ bê bối phiếu bầu hồi năm 2000 giữa George W. Bush và Al Gore.

cử tri của Trump đòi bỏ tù Hillary Donald Trump bầu cử tổng thống Mỹ

Có thể bạn quan tâm: máy bơm tưới tiêu