Tại sao Bob Dylan không xứng đáng với giải Nobel Văn học?

Bod Dylan là ca sĩ, nhạc sĩ tài năng. Không khách hàng nào có thể phủ nhận yếu tố ấy. Nhưng ông ko phải là nhà văn thực sự.

13h ngày 13/10, Viện Hàn lâm Thuỵ Điển làm giới chuyên môn và truyền thông ngỡ ngàng khi lên tiếng chủ sở hữu của giải thưởng Nobel Văn chương 2016 chính là nhạc sĩ, ca sĩ Bob Dylan.

Theo tuyên bố của Viện Hàn lâm Thuỵ Điển, Bob Dylan được trao giải thưởng này "vì đã tạo nên những diễn đạt đầy chất thơ trong truyền thống âm nhạc khổng lồ của nước Mỹ."

Tuy vậy, kết quả trên vấp phải ti tỉ bức xúc ngược. New York Times chính trực chắc chắn ông không xứng đáng với giải thưởng cao thâm này, vì một sự thực rõ ràng: ông là ca sĩ, nhạc sĩ kiêm hoạ sĩ, nhưng những gì ông viết ra chẳng phải là thành quả văn chương.

Bob Dylan chẳng hề nhà văn thực sự 

Bob Dylan xứng đáng với rất nhiều những giải Grammy từng kiếm được, trong đó có giải Thành công trọn đời năm 1991. Ông cũng không gây ra tranh luận nào khi được ghi danh vào bức tường danh vọng Rock & Roll, kế bên đa dạng cái tên khác như Supremes, The Beatles và Beach Boys.

Những sáng tác của ông luôn là sự hài hoà đẹp đẽ của chất thơ và nhạc, với nhiều ca khúc bất hủ như Blowin’ in the Wind, Like a Rolling Stone, hay Knockin’ on Heaven’s Door. Nói không ngoa, ông chính là một trong những nghệ sĩ có tầm tác động lớn nhất tới văn hoá tiên tiến Mỹ.

Ca sĩ, nhạc sĩ Bob Dylan gây tranh luận khi nhận giải Nobel Văn học. Ảnh: Consequence of Sound.

Nhưng với việc trao giải thưởng văn chương danh giá cho một người chẳng phải là nhà văn, Viện Hàn lâm Thuỵ Điển, hay Uỷ ban giải Nobel đã khiến đa dạng người bế tắc.

Đúng vậy, Dylan là người viết nhạc đại tài. Đúng là ông đã từng viết thơ và tự truyện. Và cũng đúng là rất dễ gán lời ca của ông thành một bài thơ đẹp. Nhưng những tác phẩm viết của ông không tách rời âm nhạc của ông.

Với việc trao giải thưởng văn chương lớn nhất hành tinh cho một nhạc sĩ, Viện Hàn lâm Thuỵ Điển đã bỏ mất cơ hội suy tôn một nhà văn khác, xứng đáng hơn, và có phổ thông đóng góp hơn cho nền văn học nhân loại.

Văn học cần được suy tôn xứng đáng 

Trong thời gian văn hoá đọc đang dần bị xói mòn, các giải thưởng văn học trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Một giải thưởng lớn đồng nghĩa với doanh thu tăng vọt, và một nhà văn kĩ năng được nhân thức tới phổ quát hơn.

Hơn thế nữa, việc trao giải Nobel cho một tiểu thuyết gia, hay nhà thơ cũng chính là cách thức bộc lộ rằng tác phẩm, hay bài thơ ấy vẫn được tất cả người đon đả. Đó là minh chứng cho thấy các tác phẩm này chính là thành công rất đáng tự hào trong nỗ lực của một người cầm bút.

Bob Dylan là nhà viết nhạc tài tình, nhưng theo phổ quát người ông chẳng hề là nhà văn thực thụ. Ảnh: New York Times.

Âm nhạc đại chúng cũng đòi hỏi phổ biến nỗ lực, nhưng chúng đã có đủ sự công nhận cần thiết. Và không khách hàng nào có thể trông chờ rằng những danh hiệu cao quý nhất trong âm nhạc lại thuộc về một nhà văn. Nhân tố này cũng vô lý như việc Murakami hay Milan Kundera được ghi tên mình tham gia bức tường danh vọng Rock & Roll vậy.

Uỷ ban giải Nobel có thể không có ý xem nhẹ tiểu thuyết hay thơ văn với sự chọn này. Bằng việc suy tôn một biểu tượng âm nhạc với giải Nobel Văn chương, các thành viên trong hội đồng tuyển chọn lựa có thể mong muốn đưa giá trị của văn hoá mới đến với giải thưởng hàn lâm, để làm cho nó trở nên gần gụi hơn với giới trẻ.

Nhưng vẫn có rất nhiều cách thức để thi hành điều này, trong khi vẫn tôn vinh một người viết xứng đáng khác. Họ có thể chọn lựa một tác giả đã có những thay đổi đáng kể trong các chế độ văn chương, như Jennifer Egan, Teju Cole hay Anne Carson.

Họ cũng có thể lựa chọn một nhà văn đến từ các nước đang phát hành, hay một người viết khác tạo dựng tăm tiếng nhờ tri thức trực tuyến, như Warsan Shire, người trước tiên được suy tôn trong giải thưởng Thi sĩ trẻ London năm 2014.

Thay vào đó, Ủy ban lại trao giải thưởng này cho một người nhiều người biết đến trong các lĩnh vực khác, vốn đã có đạt phần lớn thành công. Bob Dylan không cần một giải Nobel Văn chương, nhưng nền văn học cần một giải Nobel đúng nghĩa. Và năm nay, yếu tố đó đã không diễn ra.

Bob Dylan không xứng đáng Nobel bob dylan không xứng với giải nobel bob dylan không phải nhà văn thực thụ bob dylan không xứng đáng nobel bob dylan nobel văn chương nhà văn nhạc sĩ ca sĩ không xứng đáng

Xem thêm: maybomdandung