Trong cuốn sách “Ngẫu hứng”, nhạc sĩ È Tiến chia sớt những kỷ niệm nhỏ dại của ông, về sự thiếu thốn tuổi thơ, về trận mạc và căn bệnh sốt rét ác nghiệt tính, phút ngẫu hứng sáng tác.
“Lớn lên như chó rách”
Mẹ hiện ra anh (Trần Tiến) trong cuộc chạy loạn năm 47, trong tiếng bom đạn xối xả trên ngọn đồi ấy. Bố giận Tây lắm, mới đặt tên con là Trần Việt Tiến. Mà anh thì chỉ là một nhạc sĩ quèn, chả được cái tích sự gì, làm sao mà giúp nước… tiến? Bi đát thế!
Anh Hiếu (NSND Nai lưng Hiếu) kể: Bầy Tây đi càn bắt được nhà mình, em thì cứ khóc ngằn ngặt, thằng da đen chạy tới tát em một cái. Mẹ trợn trừng định tấn công lại thì bố bảo im, không được làm thế. Bố tìm thằng quan ba gì đó, xì xồ tiếng Pháp, đại loại là: "Nước Pháp hiện đại mà đánh con nít à?". Thằng da đen phải cúi đầu xin lỗi Trằn Việt Tiến. He he.
(Trích bài Cái áo bông sột soạt)
 |
| È cổ Tiến năm 14 tuổi, học sinh lớp 6 trường Tô Hiệu, Hà Nội. Ảnh: tư liệu. |
Anh lớn lên như con chó rách. Lang thang suốt ngày bên cống rãnh hè phố, mong tậu được hòn bi ve đứa trẻ nào tấn công rơi, có khi nhặt được vài đồng xu ở nơi rãnh thối ấy. Ngồi hàng giờ nhìn dòng nước bẩn im lờ trôi. Thoảng hoặc mẹ cho cục đá vôi thì sướng lắm, đặt xuống rãnh. Cục đá gặp mặt nước, nở ra thủng thẳng, rồi réo sôi thành ngọn núi trắng toát. Ngọn Phú Sĩ của tuổi thơ anh đấy, của khao khát dòng dõi tướng Chàm thất cơ lỡ vận đấy.
Lên bảy tuổi, bác bỏ ruột di cư tham gia Nam, anh về Hàng Lọng ở (giờ là phố Lê Duẩn) cho đến một ngày anh cũng lại “Nam tiến”. Ngôi trường tuổi thơ xưa ở xã Sinh Từ. Đồng minh học trò trốn ra Quốc Tử Giám ăn trộm muỗm. Anh thì sợ lắm. Mẹ bảo bên kia đại dương Giám có con yêu nữ thứ nhất Hà Thành.
(trích: Quê hương thứ hai)
Chết hụt, được cứu sống nhờ ca khúc
Có một lần, anh nhục như con chó.
Anh sốt rét ác hiểm tính. Công ty phải đi. Các con phố chín Nam Lào mà - Chiến trường mở ra rồi đóng lại, chỉ một số hôm là chuyển đi. Anh bị người ta vứt xuống hố chôn. Có cậu y tá yêu nhạc anh, thương anh, nên không nhẫn tâm chôn. Trời chưa cho chết!
 |
| È cổ Tiến (thứ ba) trên phố sang chiến khu Sầm Nưa. Ảnh: tư liệu. |
Không còn gì trên người, anh cứ đi, đi không được thì bò, đuổi theo tổ chức. Tuyến đường giao liên mất dấu vì bom. Anh lạc tham gia rừng đầy bom nổ lừ đừ, thế mà không chết! (Chuyện đó sau này, nơi anh bò tới xin cứu, họ mới nói anh hay).
Bò tới được ánh đèn rất xa, nơi có nhân loại. Té ra một trạm dây nai lưng của lính ta. Anh gục xuống và thiếp đi. Không biết bao lâu tỉnh giấc dậy, thấy chính mình vẫn nằm trước cửa hầm. Bộ đội tưởng bản thân thám báo vietnam Cộng hòa không cứu. Xác sống mái lại, làm gì có thủ tục.
Quân nhân tra khảo. Bản thân đành khai báo: “Anh là Trằn Tiến, tác giả bài ca ‘Bạn trẻ ra tiền phương đây!’”. Họ còn không tin, bắt hát. “Chết mẹ. Trằn Tiến thật!”. Sau này, cũng lại họ kể lại, vì cha ấy có giọng trầm trầm… mới tin và mới cứu.
(trích Cái áo bông sột soạt)
Sáng tác cảm hứng kiểu Nai lưng Tiến
Thiên nhiên, nhớ anh Sơn (Trịnh Công Sơn)…
Cuối đời ảnh trơ trọi lắm, chỉ có kiếm được quyết định về hưu thôi mà buồn cả năm trời.
Bảnh mắt ra đã gọi chính mình uống rượu, bi thảm như gã thủy thủ cuối chân trời.
Kẻ hay chữ, một ngày không đọc sách. Cái mặt trông đần đần, ngu ngu.
Kẻ hay làm cho, một ngày không có việc. Cái người trông lần thần, muốn bệnh.
Chả thế vớ được người hay chữ như anh Hoàng Thiệu Khang, mới ở Bắc tham gia, anh Sơn vui lắm. Uống rượu, luận triết, nói cười rổn rảng suốt ngày trên cái vườn treo ở nhà. Nhớ một buổi chiều, ba bạn bè đang khề khà, đột nhiên có một em Nhật gõ cửa, xin được hỏi anh về triết phương Đông. Em lại can tội xinh nữa. Thế là chàng bỏ nhị đồng đội tôi, líu ríu với người đẹp cả tiếng.
 |
| Trịnh Công Sơn và Nai lưng Tiến. Ảnh: trích trong khoảng phim tư liệu. |
Chờ lâu quá, thông cảm với ông anh chưa hiền thê, tôi ra chào, xin phép về. Đi qua nàng, thiên nhiên tôi hát:
“Âm dương nằm ngang, ngũ hành nằm dọc/ Em chưa biết đọc, em nằm nghiêng…”
- Hay, hay. “Toa” mới bịa à, tiếp đi, tiếp đi.
Quay sang em gái xứ Phù Tang, anh khoe: “Đấy, âm nhạc phương Đông đấy”. Bây giờ chàng mới bỗng nhiên tỉnh ra, xin lỗi vì đã quên bầy đàn tôi.
Từ hôm ấy, sáng nào anh cũng gọi tôi uống rượu, để nghe tiếp những khúc sau. Nhờ chạm chán được tri âm khích động, tôi viết thêm được mấy chục bài nữa rồi tịt ngòi. Trước khi về cõi bên kia, anh vẫn nhớ dúi cho Bảo Phúc chút tiền, để ghi âm chùm ngẫu hứng này của tôi. Anh đi rồi, tôi cũng cất hết đi, xem như một kỷ niệm quý giá của nhì đồng đội.
(trích: Thời của tôi thế đấy)
Có thể bạn quan tâm: máy bơm tưới tiêu
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét