Liên Thích hợp Quốc lo bị cắt tiền khi Trump khiến cho tổng thống

Trong chiến dịch tranh cử, Trump phổ thông lần chắc chắn ông sẽ cắt giảm ngân sách dành cho các chương trình Liên Thích hợp Quốc (LHQ) mà vị tỷ phú cho là tốn kém và không hiệu quả.

Video Donald Trump thuở còn là ngôi sao truyền hình, điện ảnh Trước khi thành tổng thống Mỹ, Donald Trump đã nổi tiếng khi đóng phổ thông lăng xê, sinh ra cùng hoa hậu hoàn cầu hay nhập cuộc chương trình truyền hình thực tiễn, thể thao tiêu khiển.

Sau khi Trump bất thần thắng lợi trong cuộc bầu cử tổng thống còn đảng Cộng hoà giành quyền giữ vững ở quốc hội, câu hỏi hiện thời đối với các nhà ngoại giao ở LHQ là chính quyền mới của Mỹ sẽ cắt giảm bao nhiêu ngân sách cho các chương trình của tập đoàn này. 

Đa số đảng viên Cộng hoà không có cảm tình với LHQ. Một dò xét mới đây của Trung tâm Pew cho thấy chỉ 43% người thuộc đảng Cộng hoà có cái nhìn hăng hái đối với LHQ. Khoảng cách thức này giữa phe Cộng hoà và Dân chủ nới rộng đến 37 điểm, mức cách trở lớn nhất kể trong khoảng khi Pew tìm hiểu về chủ đề này vào năm 1990, theo Reuters.

Gần 3 tuần sau ngày thành công, tổng thống thắng cử Trump vẫn chưa công bố chế độ với LHQ, nhưng ông đã phổ thông lần giãi tỏ quan điểm không thiện cảm với cơ quan này suốt thời kỳ tranh cử. 

Trump nghĩ rằng Mỹ đầu cơ tiền của cho LHQ một cách thức không hiệu quả. Ảnh: AP.

Những khoản đóng góp “không hiệu quả"

Về vấn đề ngân sách cho LHQ, vị tỷ phú nghĩ là “Mỹ không được hưởng gì trong khoảng LHQ” và khoản đóng góp vốn đầu tư của Mỹ cho công ty này “phân chia không có lí và không xứng đáng”. Ông Trump cũng phổ quát lần chỉ trích việc chính quyền Obama hỗ trợ cho các chương trình sản xuất bền vững và chuyển đổi khí hậu của LHQ. Ông cương trực doạ ăn hiếp sẽ rút Mỹ khỏi các cam kết này, kéo theo đó là cắt giảm hoặc huỷ bỏ hỗ trợ ngân sách.

Mỹ là nước đóng góp rộng rãi nhất cho ngân sách chính của LHQ (khoảng 22%). Nước này cũng là nhà tài trợ hàng đầu cho các tổ chức lớn của LHQ, như Tổ chức các vấn đề ghen nạn LHQ (khoảng 1,5 tỷ đô la từ Mỹ), Chương trình Lương thực Trái đất (WFP) và Chương trình Tạo ra LHQ (UNDP). Trong năm 2015, Mỹ đóng góp cho WFP và UNDP lần lượt là 1,48 tỷ đô la và 83 triệu USD.

Về chi tiêu hoạt động của hàng ngũ gìn giữ hoà bình (7,87 tỷ đô la Mỹ), riêng khoản đóng góp từ Mỹ đã chiếm đoạt 28.5%, theo Reuters. Đây là mức "kịch khung" đối với một nước nhà, theo sau đó là Đức và Nhật. Đội bộ đội “mũ nồi xanh" đang trong công đoạn hoạt động cao điểm nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. 16 sứ mệnh gìn giữ hoà bình đang diễn ra chủ quản ở các vùng xung chợt tại Trung Đông và châu Phi.

Tài trợ trong khoảng Mỹ chiếm giữ 1/3 ngân sách hoạt động của hàng ngũ giữ gìn hoà bình LHQ. Ảnh: Al Jazeera.

Trump cũng báo cáo về việc LHQ muốn trùng tu lại trụ sở chính của công ty này tại Manhattan. Một nghiên cứu của LHQ năm 2015 tính toán rằng họ sẽ tốn khoảng 964 triệu đô la Mỹ đến 1.054 tỷ USD để upgrade khu phức hợp 50 năm tuổi này, cùng khoảng 500 triệu USD trả lợi nhuận mượn.

Hồi 04 tuần 8, Trump khẳng định ông có thể xúc tiến chiến lược diễn ra nhanh lẹ, hiệu quả và ít tốn chi phí cao hơn, giúp LHQ tiết kiệm 1 tỷ USD. “Tôi có thể thi hành ý tưởnrg 500 triệu đô la, thế mà họ lại định tiêu tốn 1,5 tỷ đô la Mỹ. Điều khác biệt là vật phẩm của tôi sẽ tuyệt vời hơn”, ông trùm BĐS nói.

LHQ run sợ tậu cách ứng phó với chính quyền Trump

Một cựu quan chức cấp cao ở LHQ phản hồi việc chính quyền Trump muốn rút khỏi các chương trình của LHQ sẽ ít vấp phải cản trở trong khoảng quốc hội hơn là so với rút khỏi NATO. 

Thượng nghị sĩ Chris Coons, thành viên Uỷ ban Đối ngoại Thượng viện và từng tham gia phái đoàn Mỹ tại LHQ, thấp thỏm về những khuôn mặt mà Trump muốn đưa vào bộ máy. “Phần nhiều họ không bình chọn cao giá trị của chủ nghĩa đa phương. Đảng Cộng hoà từ bấy lâu luôn chất vấn, thách thức hoặc không ủng hộ việc Mỹ hăng hái tham gia với LHQ”, ông Coons nói với Politico.

Sau khi Trump chính thức nhậm chức tổng thống, các nhà ngoại giao tại trụ sở chính của LHQ ở New York sẽ phải tính liệu phương pháp khiến việc với chính quyền mới của Mỹ, vốn sẽ xa lánh những hiệp ước đa nước nhà và giảm nhẹ vai trò những tổ chức quốc tế.

Đề cử của Trump cho chức Đại sứ Mỹ tại LHQ, bà Nikki Haley, là người không có kinh nghiệm ngoại giao. Ảnh: AP.

Phó tổng thư ký sắp mãn nhiệm Jan Eliasson cho rằng LHQ cần phải chứng tỏ với chính quyền Trump rằng việc thích hợp tác với LHQ cũng phù hợp với ích lợi của Mỹ.

“ví dụ, cần giảng nghĩa với họ rằng việc ủng hộ hoạt động giữ gìn hoà bình của LHQ sẽ giúp Mỹ giảm thiểu khỏi tham gia quá rộng rãi khu vực quan trọng, trong khi họ có những nơi dành đầu tiên khác để cử quân hơn”, ông Eliasson nói.

Tuần qua, LHQ công bố ông Trump đã nhận lời và sẽ thu xếp gặp mặt Tổng thư ký LHQ Ban Ki Moon trước khi ông Ban chính thức chấm dứt nhiệm kỳ vào ngày 31/12/2016. 

Sau thành công của Trump, ông Ban nỗ lực trấn an những lo sợ về một trật tự nhân loại mới dưới thời Trump. “Khi ông ta biến thành tổng thống, ông ấy sẽ từ bỏ những phát ngôn hùng hồn khi tranh cử và gấp rút bắt tay giải quyết những khủng hoảng toàn cầu như chuyển đổi khí hậu. Đội chuyển tiếp của Trump gồm phổ thông chuyên gia và các hero có góc nhìn xa. Tôi tin rằng nước Mỹ sẽ tiếp diễn vào vai trò dẫn đầu”, ông Ban nói.

Nga sẽ áp đảo đội hình ngoại giao mới của Mỹ? Là thành viên nữ đầu tiên của nội các ông Trump, thách thức với bà Nikki Haley trong vị trí đại sứ ở Liên Thích hợp Quốc rất lớn khi kẻ thù của bà từ nước Nga là anh hùng sừng sỏ.

Trump bổ nhậm phụ nữ gốc Á khiến đại sứ tại Liên Phù hợp Quốc Tin báo Mỹ ngày 23/11 dẫn một nguồn tin gần gũi nhóm chuyển tiếp của Trump cho nhân thức ông quyết định bổ dụng nữ thống đốc Nikki Haley vào chức đại sứ Mỹ tại Liên Thích hợp Quốc (LHQ).

Xem tại: máy bơm tưới tiêu