Việc giải Nobel văn học được trao cho một huyền thoại âm nhạc làm tập thể quốc tế tới người ân cần tới văn chương ở vietnam đưa ra nhiều quan niệm trái chiều.
Khi Viện Hàn lâm Thụy Điển báo cáo người thứ 113 bỏ ra giải Nobel Văn học là Bob Dylan, cả quả đât bất thần. Ủy ban Nobel có lý do của riêng mình khi trao giải thưởng văn chương cho một nhạc sĩ; bởi Bob Dylan đã “tạo nên những mô tả mới cho thơ ca bên trong truyền thống âm nhạc mập mạp của nước Mỹ”.
Rộng rãi người tán dương Bob Dylan. Trong thú vui phổ biến của nước Mỹ khi công dân của họ vừa được suy tôn, Tổng thống Obama viết trên Twitter: “Chúc mừng thi sĩ mến mộ của tôi – Bob Dylan – với một giải Nobel vô cùng xứng đáng”.
Salman Rushdie – một ứng cử viên sáng giá cho giải Nobel văn học – nghĩ rằng, đó là chọn lựa tuyệt vời: “Từ Orpheus tới Faiz, các ca khúc và thơ luôn quan hệ mật thiết. Dylan là người thừa kế tuyệt vời truyền thống thi ca”.
Dù vậy, đa dạng người vẫn nghĩ rằng Bob Dylan không cần đến giải Nobel Văn học, trong khi giải thưởng cần trao cho người có tài năng và cống hiến hết mình cho tương lai văn học.
Tờ Vatican L'Osservatore Romano nghĩ là, một số “nhà văn đích thực” khó khăn có thể ưng ý với kết quả này. Tiểu thuyết gia Mỹ gốc Nga Irvine Welsh, tác giả cuốn Gary Shteyngart, mai mỉa: “Tôi hoàn toàn nắm bắt cho quyết định này của Viện Hàn lâm Thụy Điển, việc đọc sách hẳn là rất gian nan”.
Tiểu thuyết gia người Mỹ Tim Federle bộc bạch: “Bao bọc giờ nhà văn Mỹ Philip Roth có thể giành giải album nhạc đồng quê lý tưởng đây…”.
Nữ nhà văn Mỹ Jodi Picoult nói bà rất mừng cho Bob Dylan, nhưng bà cũng hài hước khi thắc mắc không biết yếu tố đó có đồng nghĩa với việc bà có cơ hội thắng giải Grammy âm nhạc hay không.
 |
| Dù quần chúng tranh cãi, Bob Dylan tới nay vẫn giữ tĩnh mịch trước giải thưởng cho bản thân. |
Không chỉ bạn đọc Mỹ hay nhân loại, giới văn chương Việt Nam cũng đưa ra những quan điểm trái chiều về giải thưởng của Ủy ban Nobel.
Bob Dylan là một ứng viên của giải Nobel Văn chương một số năm nay, nhưng tỷ lệ cược cho ông luôn rất thấp, ít người nào dám tin ông có thể đoạt giải thưởng văn chương. Anh Ngô Thanh Tuấn – chủ sở hữu Bộ sưu tập Sách Nobel – kể năm 2015, một nhà báo của tờ Newrepublic còn cho rằng ví như Bob Dylan mà được Nobel thì nhà báo này sẽ “đi đầu xuống đất”.
Có thể hiểu rõ tâm lý những người tỏ ra bất thần với giải Nobel, bởi quan sát tình hình văn học trái đất, họ thấy có đa dạng khuôn mặt xứng đáng, làm nên diện mạo văn học đương đại, có công trình biểu thị những lối suy nghĩ lớn của trái đất.
Nhà văn Nguyễn Trương Quý cho rằng Viện Hàn lâm Thụy Điển vốn được tiếng là hay sản xuất bất thần với giải Nobel văn chương, vì thế, giải thưởng năm nay trao cho Bob Dylan là một “bất thần của bất ngờ”. Còn nhà văn Uông Triều nói đương nhiên Bob Dylan xứng đáng, nhưng anh không thích quyết định của Viện Hàn lâm Thụy Điển cho lắm.
Dù thế, tất cả lời ngợi ca dành những bài thơ ca trong khoảng của Bob Dylan.
Trên trang tư nhân, dịch giả, nghệ sĩ thị giác Như Huy nghĩ là giải thưởng năm nay của Ủy ban Nobel trái với dạng văn chương truyền thống (là những gì rất mất công để có thể đọc đi đọc lại).
Ngược lại, các ca khúc của Bob Dylan được Như Huy gọi là các “tiểu-văn chương” trở thành nhân tố gì đó luôn được “đọc” đi đọc lại, luôn được quảng cáo đa dạng và có sức sống khắp nơi. “Nó vượt lên ngôn ngữ. Nó đứng trên các nhà xuất bản. Nó phá bỏ các barrier trưởng giả, nó đập phá đặc quyền diễn giải. Nó đi thẳng tham gia chúng ta. Nó là chúng ta khi chúng ta cất tiếng hát, khi chúng ta cần hát, khi chúng ta cần nghe một bài hát”.
Xét trên góc cạnh xu hướng trao giải Nobel, giải thưởng của Bob Dylan góp phần chắc chắn thiên hướng xét giải của Ủy ban Nobel đã đổi mới.
Trước đó, khi trao giải văn chương, ví như tác giả là ngành nghề văn xuôi, Ủy ban Nobel thường chọn những nhà văn có tiểu thuyết và có tiểu thuyết đinh, thì một số năm vừa mới đây truyền thống ấy đã dần được gỡ bỏ.
Năm 2013, Ủy ban Nobel trao cho Alice Munro – một tác giả chuyên viết truyện ngắn. Năm 2015, giải thưởng thuộc về nhà báo Svetlana Alexievich – một người viết phi hư cấu. Còn giải thưởng năm nay trao cho nhạc sĩ viết thơ bằng ca trong khoảng.
Nhà phê bình văn chương Phạm Xuân Nguyên kiếm được xét: “Những cải cách đó cho thấy Ủy ban Nobel đã cập nhật hơn, dân chủ hơn, chứ không đề nghị nhà văn xuôi phải có tiểu thuyết”.
Nhà văn Trương Quý cũng nghĩ là, giải thưởng Nobel trao cho Bob Dylan thể hiện khuynh hướng liên văn phiên bản hiện nay. Đó là cố gắng của hội đồng mua những đóng góp của thể loại không kinh điển của văn học.
Khép lại một mùa Nobel nhiều bất ngờ, gây tranh biện, song giải của Bob Dylan cho thấy cái nhìn cởi mở hơn của Ủy ban Nobel khi đã trao cho một nghệ sĩ mọi người.
Bob Dylan Nobel Văn chương Bob Dylan Nobel Văn chương Tranh biện văn chương
Xem tại: máy bơm tưới tiêu
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét