Thứ Hai, 7 tháng 11, 2016

đọc lại Mê li ca của Đinh Hùng

“Mê hồn ca” là công trình đầu tay của thi sĩ Đinh Hùng do nhà xuất bản Tiếng Phương Ðông ấn hành tại Thủ đô năm 1954.

Mê li ca hiện ra trên thi bằng hữu giữa thời loạn ly, giang sơn chia đôi nên việc tạo ra có phần hạn chế giễu. Dù thế, người nào đã đọc công trình cũng đều bị thu hút, khiếp sợ bởi hình ảnh liêu trai, ám ảnh bởi sự sống đầy mộng mị của trần gian và chốn âm cảnh. Và, cảm phục trí nhớ tượng bay bổng đầy sáng tạo của Đình Hùng.

Suốt thi tập, với 40 bài là những phiên bản truyền tụng tình ái cuồng nhiệt. Những điệp khúc ái ân đắm lòng, cao độ của một tâm hồn lạc lõng, ngơ ngác giữa chợ người, muốn mua về núi rừng, nguyên thủy.

Ngay với những mê mẩn không tưởng về một thế giới hư vô thần kỳ, người ta cũng bắt gặp mặt một Ðinh Hùng tha thiết, choáng váng với phong cách rất dị. Tựa trong ông đã sẵn chứa một phần ngoài hành tinh hoang sơ, rừng rú.

Trong quả đât huyền hoặc, mờ ảo của một ý thức, trộn lẫn cùng những trực cảm, và những ảo giác hư huyễn của tiền kiếp nào đã qua đi, nhờ vậy mà tác giả đã giữ được riêng cho mình một niềm tin, một nguồn sáng riêng soi rực tâm thức:

Trận cười tan hợp sông núi

Cơn mê kỳ thú quái đản cỏ hoa

Hý trường đổi lớp phong ba

Mượn tay ngụy tạo xóa nhòa biển dâu

Nước non giao thần

Ngoài hành tinh ấy, nhập nhòe giữa thực và ảo ấy, chính là ngoài hành tinh của một đại dương tình. Cõi Đinh Hùng ấy cũng là cõi tình cực kì hoang dã và da diết. Cõi tình sợ hãi tới cực kỳ.

Ở dải ngân hà ấy, những người ấy của Đinh Hùng cũng di chuyển, nói cười nhập nhòe, tưởng như ở tinh ranh giới ấy, thế giới âm dương đã nhập đồng vào nhau, bện chặt vào nhau.

Một nửa trong thơ Đinh Hùng là người gái thuở lúc đầu, là kỳ nữ, gái muôn đời, gái Giao Đài, tố nga đêm huyền mang vẻ đẹp sơ khai, thanh tân:

Ta đặt em lên ngai thờ nữ sắc

Trong âm thầm chiêm ngưỡng một làn da

Buổi em về da làm thịt tẩm hương hoa

Ta sống mãi thở lấy hồn tiết trinh

Ôi cám dỗ cả bản thân em băng tuyết

Gợn xuân tình lên bộ ngực thanh tân

Em đài các lòng cũng thoa son phấn

Hai bàn chân tự phụ dẫm lên thơ…

Kỳ nữ

'Me hon ca': Mot dong tinh hoang so trong mong mi hinh anh 1
Công trình Mê hồn ca của thi sĩ Đinh Hùng.

Kính yêu nhau sâu đậm, khi phải chia xa vì cái chết bạn nào cũng thốt công bố nấc đau thương tận đáy lòng. Cuộc thế Đinh Hùng đã bị chứng kiến và sợ hãi bởi cái chết. Cái chết của những người thân trong mái nhà, cái chết của nửa kia. Nỗi đau sâu đậm chất bất tỉnh trời mây đã được Đinh Hùng thể hiện trong thơ.

Đọc dứt bài Gửi người dưới chiêu mộ của Đinh Hùng, chúng ta đều cảm thấy rờn rợn trong hồn: "Trời cuối thu rồi - Em ở đâu?/Nằm bên đất lạnh chắc em sầu?/Thu ơi! tấn công thức hồn ma dậy,/Ta muốn tham gia thăm nấm chiêu mộ sâu".

Thơ Đinh Hùng là sự hiện hình của một thực tế huyễn tưởng, nhưng đó là cõi giới mà thi nhân kiếm tìm để nương náu. Một chối bỏ, khước từ, một thiết kế, phục sinh, thi nhân đồng thời tỏ bày nhị thái cực của cảm xúc: điên trong hủy diệt và tái hiện những trang diễm tình, sự uất ức với thực tại và niềm mê đắm cõi tiền sinh, tiền sử.

Những trang diễm tình ấy được dựng nên từ một chuỗi hệ thống ngôn ngữ đầy ma mị, đầy hư ảo. Đã trót đem lòng yêu thơ Đinh Hùng là buông mình chảy vào một cõi mê mụ không bao giờ có thể kết thúc khỏi.

‘Vang bóng một thời’: Hoài vọng và duy mỹ

Đối với Nguyễn Tuân, “đã là văn thì đầu tiên phải là văn”. Văn phải đẹp, phải gọt giũa. Cái đẹp ấy đã chi phối phương pháp nhìn của tác giả trên cục bộ tác phẩm.

Trong Tự vị Văn chương có nhận xét về ông như sau:

“Đinh Hùng là người tài tình, có kĩ năng hội họa, biết chơi vĩ cầm, thích thú với môn thư pháp bằng chữ quốc ngữ… và sống phóng túng, có khi như một lãng tử.

“Ở phần đầu Mê hồn ca, thơ ông thể hiện một cảm giác bơ vơ khác biệt đến bi thiết: Bài ca tàn ác, Những hướng sao rơi, Người con gái thiên nhiên… Ở phần nhị với tiêu đề Thần tượng, chứa đựng những vần thơ tín ngưỡng hóa ái tình: Kỳ nữ, Hoa sử, Hương trinh bạch…. Một góc cạnh khác của thơ Đinh Hùng là sự khiếp sợ của quả đât bên kia: Gửi người dưới tuyển mộ, Cầu hôn, Tìm bóng tử thần…”

Ấy cũng xem như là dự cảm cho sự yểu mệnh của thi sĩ tài hoa Đinh Hùng. Đinh Hùng đã giã từ cõi đời vào ngày 24/8/1967 tại Sài Gòn vì bệnh ung thư, nhưng thơ ông mãi giữ một nỗi mê đắm trong cõi lòng thẳm sâu của bạn đọc. 


Xem thêm: máy bơm tưới tiêu

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét